Η Σουζάνα-Μαρία Νικολάου είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης και ιδιαίτερη εστίαση στη δημοκρατική εκπαίδευση, τις κοινωνικές ανισότητες και την εκπαιδευτική πολιτική. Είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Κολωνίας και έχει παρακολουθήσει προχωρημένα μεταπτυχιακά σεμινάρια στην Κοινωνική Παιδαγωγική, την Κοινωνιολογία, τη Φιλοσοφία και την Ιστορία. Το ερευνητικό της έργο αφορά τον δημοκρατικό σχολικό πολιτισμό, την πολιτική κοινωνικοποίηση, τις κοινωνικές και εκπαιδευτικές ανισότητες, τις σπουδές παιδικής ηλικίας και τη κοινωνιολογική ανάλυση προγραμμάτων σπουδών και σχολικών εγχειριδίων.

Στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων έχει υπηρετήσει σε σειρά ακαδημαϊκών και διοικητικών ρόλων, διδάσκοντας σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα και συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωση προγραμμάτων σπουδών και επιτροπών. Έχει επιβλέψει μεγάλο αριθμό μεταπτυχιακών εργασιών και συμμετέχει σε διεπιστημονικές ερευνητικές ομάδες που ασχολούνται με ζητήματα δημοκρατίας στην εκπαίδευση, διαπολιτισμικότητας και κοινωνικών προκλήσεων.

Το συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει μονογραφίες, συλλογικούς τόμους, κεφάλαια βιβλίων και πλήθος άρθρων σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά, με θεματικές όπως η δημοκρατική εκπαίδευση, το κοινωνικό κεφάλαιο, οι κοινωνικές ανισότητες και οι επιπτώσεις κοινωνικών κρίσεων στα παιδιά. Έχει συμμετάσχει σε διεθνή και εγχώρια συνέδρια με εισηγήσεις και συνεργασίες σε ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς και εθνικούς φορείς. Το έργο της συμβάλλει ουσιαστικά στις σύγχρονες συζητήσεις για την εκπαίδευση του δημοκρατικού πολίτη και τις κοινωνιολογικές προσεγγίσεις της εκπαιδευτικής αναμόρφωσης.